วันที่ 10 มกราคม 2569 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ให้ได้พรเนื่องในวันเด็กแห่งชาติพุทธศักราช 2569 ว่า ใฝ่ฝึก รักศึกษา จะมาเป็นเลิศ  คนมากมายชอบพูดกันว่า มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ แต่ความจริงไม่ใช่ พระไม่ได้ว่าอย่างนั้น พระสอนว่า มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้ เมื่อได้ฝึก ได้ศึกษาแล้ว จึงจะประเสริฐเลิศล้ำที่สุด

สัตว์อื่นทั่วๆไป เกิดมาแล้วไม่ทันไร ก็เป็นอยู่ดำเนินชีวิตของมันไปได้ อย่างลูกเป็ดออกจากไข่ตอนเช้า เดี๋ยวก็วิ่งตามแม่ลงไปว่ายน้ำหากินกับแม่ของมัน ลูกวัวออกจากท้องแม่ ลงไปนอนบนพื้นดินสักครู่ ก็ลุกขึ้นเดินตามแม่ของมันไปไหนๆได้ แต่มันเกิดมาอย่างไร ในที่สุดก็ตายไปอย่างนั้น

ส่วนมนุษย์เรานี้ เกิดมาใหม่ๆ ทำได้แค่ดิ้นรนร้องไห้ ไขว่คว้า แค่จะยืน ก็ต้องหัดตั้งไข่เกือบค่อนปี จะเดินไปไหนได้ ก็ต้องหัดอีกนาน จะกินอาหาร จะพูด จะว่ายน้ำ จะทำอะไรๆได้ จนถึงขับเรือ ขับรถ สร้างเครื่องบิน สร้างคอมพิวเตอร์ ก็ต้องเรียนรู้ ต้องฝึกต้องหัด ต้องศึกษาทั้งนั้น   มีสัตว์อื่นบางชนิด ที่ฝึกได้บ้าง อย่างสุนัข ลิง ช้าง ม้า แต่มันฝึกตัวเองไม่ได้ ต้องให้คนฝึกมัน และก็ฝึกได้แค่ในวิสัยที่จำกัด

ความวิเศษของมนุษย์ อยู่ที่การหัดการฝึกการศึกษานี่แหละ ไม่ว่าอะไร ถ้ามนุษย์สู้หัดสู้ฝึกสู้ศึกษาแล้ว ก็ทำได้แทบทุกอย่าง ก็เป็นได้แทบทั้งนั้น ไม่ว่าจะโดยสมรรถนะทางกาย ทางวาจา ทางจิตใจ ตลอดไปถึงปัญญา

เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว จะวิเศษสมกับความเป็นมนุษย์ผู้ประเสริฐ ก็ต้องมีใจให้กับการฝึกการศึกษาอย่างเข้าถึงเต็มที่  คนที่ใฝ่รู้ สู้ความยาก เป็นนักฝึกตน บอกตัวเองว่า ยิ่งยาก ยิ่งได้มาก ก็จะทำการทำงานที่ยาก อย่างมีความสุข จนถึงความสำเร็จ  พระพุทธเจ้าตรัสว่า ผู้ที่จะเลิศล้ำ เป็นบุคคลเยี่ยมยอด ก็คือ คนที่ใฝ่ฝึกรักศึกษา