ในวงการชาวพุทธมีวาทะกรรมชนิดหนึ่งเกิดขึ้นมาหลายสิบปีมาแล้วนั่นคือคำว่า “อรหันต์ขี้โกรธ สันโดษขี้ขอ”  ความหมายของทั้ง 2 คำนี้หมายถึงอะไร  “thebuddh” หาความหมายมาให้

“อรหันต์ขี้โกรธ” และ “สันโดษขี้ขอ” (มักมาคู่กับคำว่า วิปัสสนาบ้ายอ หรือ กรรมฐานขี้โกรธ) เป็นสำนวนสอนใจในวงการปฏิบัติธรรม หมายถึง อาการของกิเลสที่แฝงมาในคราบของผู้ปฏิบัติธรรม ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงแรกของการบวชหรือการฝึกสมาธิวิปัสสนา โดยมีความหมายดังนี้

อรหันต์ขี้โกรธ : หรือกรรมฐานขี้โกรธ หมายถึง คนที่พยายามทำตัวเป็นผู้เคร่งครัด ปฏิบัติธรรม นั่งสมาธิ เดินจงกรม หรือถือศีลอย่างหนัก แต่กลับมีจิตใจหงุดหงิดง่าย ฉุนเฉียว โมโหร้าย และโกรธคนอื่นได้ง่ายเวลามีใครขัดใจ คล้ายกับเข้าใจว่าตัวเองหลุดพ้นแล้วแต่กิเลสความโกรธยังฟูขึ้นมาเต็ม

สันโดษขี้ขอ: หมายถึง การแสดงออกว่าตัวเองเป็นผู้มักน้อย สันโดษ ไม่ยึดติดในวัตถุ แต่ในทางกลับกันสะสมทรัพย์สินมีค่ามากมาย นั่งหรูอยู่สบาย และมักกลับพูดจาเปรย ๆ หรือเอ่ยปาก “ขอ” สิ่งของจากผู้อื่นอยู่เรื่อย ๆ หรือมีความอยากได้ในลาภสักการะของคนอื่น ทั้งที่ปากบอกว่าตัดได้แล้ว

หลักธรรมนี้มักถูกนำมาสอนโดยครูบาอาจารย์รุ่นเก่าแก่  เพื่อเตือนสติพระภิกษุสามเณร และผู้ปฏิบัติธรรมให้รู้จักสังเกตกิเลสละเอียดที่ซ่อนอยู่ภายในใจ ไม่ให้หลงตัวเองว่าปฏิบัติเก่งแล้วหรือเป็นพระภิกษุที่ดีเลิศประเสริฐศรีกว่ารูปอื่น ๆ รวมทั้งเตือนสติให้รู้เป้าหมายของการบวชเป็นพระภิกษุในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างแท้จริง..