วันที่ 17 มิถุนายน 2569  มีรายงานจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติว่า คณะรัฐมนตรีเห็นชอบงบประมาณปี 2570 เพื่อแก้ปัญหานิตยภัตค้างจ่ายโดยสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติร่วมกับสำนักงบประมาณเตรียมการอย่างต่อเนื่องหลายเดือนพร้อมจัดทำและปรับปรุงฐานข้อมูลตำแหน่งพระสังฆาธิการให้ชัดเจน เพื่อรองรับการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จึงขอรายงานความคืบหน้ากรณีการดำเนินการแก้ไขปัญหานิตยภัตของพระสังฆาธิการ ซึ่งมีภาระค้างจ่ายสะสมในช่วงที่ผ่านมาว่า

ตามที่ นางอุดมพร เอกเอี่ยม ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ได้มอบนโยบายแก่ผู้บริหารและบุคลากรของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ตั้งแต่วันที่ 3 ตุลาคม 2568 ในการประชุมใหญ่ครั้งแรก ให้ถือเป็นภารกิจสำคัญร่วมกันในการแก้ไขปัญหานิตยภัตของพระสังฆาธิการ ซึ่งเป็นผลมาจากฐานข้อมูลพระสังฆาธิการที่ใช้ในการจัดทำคำของบประมาณยังไม่สอดคล้องกับจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้ไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเพียงพอกับภาระค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง นั้น

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้เร่งดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง โดยร่วมกับสำนักงบประมาณจัดทำข้อมูล รายละเอียด และคำของบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570  เพื่อให้สามารถรองรับการแก้ไขปัญหานิตยภัตค้างจ่ายได้อย่างครบถ้วน เป็นระบบ และสอดคล้องกับข้อเท็จจริงของจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการในปัจจุบัน

ต่อมา เมื่อวันที่ 3  มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบรายละเอียดงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570  ในภาพรวมแล้ว ซึ่งจะทำให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้รับการจัดสรรงบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาอย่างเพียงพอ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569  เป็นต้นไป นอกจากนี้ ได้มีการวางแนวทางรองรับการแก้ไขปัญหาภาระค้างจ่ายสะสมที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา เพื่อคลี่คลายภาระค้างจ่ายและวางระบบการจัดสรรงบประมาณให้แล้วเสร็จในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ตลอดจนป้องกันมิให้เกิดปัญหาซ้ำอีกในอนาคต

ดังนั้น กรณีดังกล่าวจึงเป็นเรื่องที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติให้ความสำคัญ และได้ดำเนินการแล้วเสร็จในขั้นตอนการจัดทำคำของบประมาณ โดยขอยืนยันว่า การดำเนินการในเรื่องดังกล่าวมิใช่การดำเนินการที่เพิ่งเริ่มขึ้นในช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่ง หรือเป็นผลจากการติดตามเร่งรัดของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หากแต่เป็นกระบวนการทำงานเชิงระบบที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้ดำเนินการร่วมกับสำนักงบประมาณมาเป็นระยะเวลาหลายเดือน ภายใต้กรอบการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570  ซึ่งเริ่มตั้งแต่การรวบรวมข้อมูล การตรวจสอบจำนวนตำแหน่ง การวิเคราะห์ภาระงบประมาณ และการจัดทำรายละเอียดคำของบประมาณตามขั้นตอนราชการ จนเกิดผลสัมฤทธิ์เบื้องต้นในขณะนี้

ที่ผ่านมา ปัญหานิตยภัตค้างจ่ายเกิดจากจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการและภารกิจของคณะสงฆ์ที่เพิ่มขึ้นตามข้อเท็จจริงในพื้นที่ ขณะที่กรอบงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีในบางช่วง ยังไม่สอดคล้องกับจำนวนพระภิกษุผู้มีสิทธิได้รับนิตยภัตตามข้อเท็จจริง มิได้เกิดจากงบประมาณรั่วไหลหรือปัญหาด้านการเบิกจ่าย แต่เกิดจากงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรไม่เพียงพอ

อนึ่ง นิตยภัตเป็นงบประมาณที่รัฐจัดถวายเป็นประจำแด่พระสังฆาธิการ พระสมณศักดิ์ และพระเปรียญ เพื่ออุดหนุนและอุปถัมภ์การปฏิบัติศาสนกิจและภารกิจการบริหารกิจการคณะสงฆ์ มิใช่เงินเดือน ค่าจ้าง หรือค่าตอบแทนในฐานะเจ้าหน้าที่หรือลูกจ้างของรัฐ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของพระสังฆาธิการในการปกครองคณะสงฆ์ การตรวจการคณะสงฆ์ การดูแลพระภิกษุสามเณรในพื้นที่ และการดำเนินภารกิจทางพระพุทธศาสนาให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ขอสาธารณชนโปรดรับทราบข้อมูลตามข้อเท็จจริงว่า การแก้ไขปัญหานิตยภัตค้างจ่ายเป็นการดำเนินงานตามภารกิจของรัฐในการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา และได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2568 โดยผ่านกระบวนการงบประมาณที่มีการเตรียมการ ตรวจสอบข้อมูล และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ เพื่อทำนุบำรุงสถาบันพระพุทธศาสนา และให้กิจการคณะสงฆ์ดำเนินไปอย่างมั่นคง ต่อเนื่อง และเกิดประโยชน์อย่างยั่งยืนสืบไป..