วันนี้เป็นวันคล้ายวันเกิดครบ 101 ปี สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ หรือ “สมเด็จช่วง” อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำภาษีเจริญ  อดีตประธานสมัชชามหาคณิสสรคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย,อดีตผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตประธานกรรมการมหาเถรสมาคม และอดีตเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ

“สมเด็จช่วง” คือ พระภิกษุในตำนาน เป็น “ผู้สร้าง” และเป็น “ผู้ให้” ที่ยิ่งใหญ่ ยากที่จะมีพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งจะเข้ามาแทนที่นี้

ยุคนี้หากจะมีบ้างก็คือ “พระพรหมวชิรคุณาธาร” หรือ “หลวงพ่อเณร” วัดศรีสุดาราม ตอนนี้สร้างโรงพยาบาลรอบกรุงเทพมหานครไปแล้วเกือบ 10 แห่ง ๆ หนึ่งมีมูลค่านับพันล้านบาท

“ผู้เขียน” วันก่อนเจอ “สมเด็จสุชาติ” สมเด็จพระวชิรรัตนโมลี เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ เล่าให้ท่านฟังว่าประมาณปี 2539 ผู้เขียนขณะเป็นสามเณรเคยไปอาศัยอยู่วัดปากน้ำช่วงหนึ่ง ประมาณ 6-7 เดือน ไปอาศัยอยู่ในกุฎิไม้ ติดกับสถานที่ผลิตพระไตรปิฏกหินอ่อน อยู่ร่วมกับกลุ่มสามเณรชาติพันธุ์ที่มาจากภาคเหนือ โดยมีผู้ฝากคือ พระมหาจำปา วชิรญาโณ ป.ธ. 9  ศิษย์เก่าวัดปากน้ำ ซึ่งเป็นพระอาจารย์สอนบาลี ป.ธ. 4 และ ป.ธ. 5 ให้กับผู้เขียน

“สมเด็จสุชาติ” จำ พระมหาจำปา วชิรญาโณ ได้ เพราะเป็นศิษย์ร่วมสำนักและเป็นเพื่อนกัน พร้อมทั้งถามว่า ตอนนี้ “พระมหาจำปา” อยู่ไหนแล้ว  ซึ่งผู้เขียนก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าท่านอยู่ไหน ทราบแต่เพียงว่า “พระมหาจำปา” ท่านเป็นพระสอนบาลี เก่งเรื่องหลักไวยากรมาก รักเด็ก ตอนหลังเจอ..วิบากกรรม

“สมเด็จช่วง” ตอนที่ผู้เขียนกราบรายงานว่าจะขอบวช ท่านก็เมตตาบอกว่าให้บวชที่วัดปากน้ำจะหา เจ้าภาพ “โยมอุปถัมภ์” ให้ แต่ผู้เขียน แจ้งว่ามีความประสงค์ต้องการกลับไปบวชที่สำนักเดิมคือ “วัดทุ่งลาดหญ้า” จ.กาญจนบุรี ท่านก็ไม่ว่าอะไร!!

“สมเด็จช่วง” เป็นพระที่จำชื่อลูกศิษย์แม่น เวลาเจอหน้ามัก “เรียกชื่อ” จึงเป็นเสน่ห์ในการเป็นการเองของท่าน และที่สำคัญ “สมเด็จช่วง” ท่านเป็นพระที่มีหัวใจแห่ง “พระโพธิสัตว์” และเป็นพระในตำนานการสร้าง  โดยเฉพาะวัดไทยในต่างแดนมีถึง 11 วัด ทั้งในสหรัฐอเมริกา นิวซีแลนด์  ญี่ปุ่น อินเดีย ขณะที่ประเทศไทยท่านสร้างวัดครบพระรัตนตรัย คือ วัดพุทธานุภาพ  อ.ท่าวังผา  จ.น่าน, วัดธรรมานุภาพ อ.เมือง จ.แพร่  และวัดสังฆานุภาพ อ.โกสัมพีนคร จ.กำแพงเพชร และมี วัดปากน้ำศรีราชา อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี ด้วย

ส่วนที่ “พุทธมณฑล”ไม่ต้องพูดถึง “สมเด็จช่วง” คือ ผู้อุปถัมภ์รายใหญ่ สร้างหอพระไตรปิฎกหินอ่อน  หอสมุดพระพุทธศาสนามหาสิรินาถ และอาคารสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

อันไม่นับรวมงานสร้าง “ปลีกย่อย” อีกหลายรายการ ทั้งใน “มจร” วังน้อย และที่อื่น ๆ อีกหลายวัดที่ท่านสนับสนุนงบประมาณ

“สมเด็จช่วง” ช่วงท้ายชีวิตท่านเคราะห์ร้ายประสบ “วิบากกรรม” ตกอยู่ใน “เกมการเมือง” แย่งชิง “อำนาจ” ของประเทศไทย

ทั้งใน “การเมือง-การสงฆ์” 

สุดท้ายพวก “บาปหนา” ปั่นน้ำเป็นตัว “สร้างรอยด่าง” เกียรติประวัติท่านให้ต้องคดีสะสมรถเก่า

เพื่อ “สงัดกั้น” ไม่ให้ท่านขึ้นสู่ “สมเด็จพระสังฆราช”

เนื่องในโอกาสครบรอบ 101 ปี ของ “สมเด็จช่วง” สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ ผู้เขียนในฐานะศิษย์ชั่วคราวของวัดปากน้ำ และในฐานะผู้เขียนเป็นบุคคลที่ชื่นชอบพระภิกษุที่ทำงาน “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” ให้กับประชาชนมากกว่าพระที่หลับตาอยู่ในกุฎิ

ขอฝากบทเพลง “หมู่บ้านรักษาศีล5” อันเป็นงานใน “ตำนาน” ของสมเด็จช่วง ผ่านบทเพลงดังข้างล่างนี้..