วันที่ 29 มกราคม 2568 นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย พบเครือข่ายโคก หนอง นา อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี  ณ ศูนย์การเรียนรู้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต้นแบบ โคกหนองนา “บ้านมานะ”  โดยมี นายมานะ ห่อผล อดีตผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 6 ตำบลหน้าไม้ อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี พร้อมภาคีเครือข่ายในพื้นที่ให้การต้อนรับและพาชมหมู่บ้านนวัตวิถีของชุมชน

สำหรับแปลงโคก หนอง นา นายมานะ ห่อผล ได้รับงบประมาณจัดสรรดำเนินงานพัฒนาพื้นที่เรียนรู้ ครัวเรือนต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิต ขนาด 3 ไร่ ตามโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ “โคก หนอง นา” จากกรมการพัฒนาชุมชนในปี พ.ศ.2563 การบริหารจัดการพื้นที่โคก หนอง นา นายมานะ มีการเลี้ยงปลา ขุดหนอง ทำนา ขุดคลองไส้ไก่ ทำปุ๋ยหมักหน่อกล้วยไว้ใช้ประโยชน์ในพื้นที่ ปลูกป่า 5 ระดับ และป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ และยึดหลักการพึ่งตนเองซึ่งน้อมนำแนวทางหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 และหลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ โคก หนอง นา ของในหลวงรัชกาลที่ 10 มาใช้ การออกแบบพื้นที่โคก หนอง นา ให้เหมาะสมกับบริบทและภูมิสังคม ด้วยการปลูกไผ่และไม้สูงกันลม ตามภูมิปัญญาโบราณ ปลูกพืชผักสวนครัว สร้างความมั่นคงทางอาหาร ปลูกไม้ให้ผล อาทิ กล้วย มะม่วง น้อยหน่า มะกอก ฝรั่ง ขนุน โดยนายมานะ วางแผนเปิดตลาดชุมชนในพื้นที่และนำผลผลิตที่ได้จากแปลง โคก หนอง นา เชื่อมโยงผลิตภัณฑ์กับชุมชน ก่อเกิดเป็นรายได้ให้แก่ตนเองและชุมชนอย่างยั่งยืนและเป็นรูปธรรม โดยแปลงโคก หนอง นา ของนายมานะ เป็นหนึ่งในศูนย์เรียนรู้ 1 จังหวัด 1 ศูนย์เรียนรู้ โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต้นแบบของจังหวัดปทุมธานี

ต่อจากนัั้น นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ได้ลงพื้นที่เยี่ยมชมการทำแปลงโคก หนอง นา และเลี้ยงกบ ปลาดุก ของ นายอุม ขนุนก้อน ซึ่งเล่าว่าใช้เวลาว่างจากการทำนา เลี้ยงกบและปลาดุก เพื่อหารายได้ให้กับครอบครัว  พร้อมกับแบ่งพื้นที่นาไว้ปลูกกระท่อม ซึ่งในชุมชนตำบลบ้านหน้าไม้ หลายครอบครัว มีการปลูกใบกระท่อมแล้วนำมาตากแห้งหรือใบสด โดยมี “พ่อค้าคนกลาง” มารับซื้อเกือบทุกวันสร้างรายได้ให้กับครอบครัว

ต่อจากนั้นภาคีเครือข่ายโคกหนองนา บ้านมานะ ได้พาไปชมการผลิตโต๊ะมุก เครื่องดนตรีประดับมุกภายในชุมชน ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สร้างรายได้ให้กับผู้ประกอบการอย่างงาม หลังจากนั้นได้พาชมการเลี้ยง “แมว” ขาย เพื่อสร้างรายได้ให้กับครอบครัวเป็นอย่างงาม ขณะที่รอบบริเวณบ้านมีการปลูกผักสวนครัวรั้วกินได้ ตามโครงการ “บ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง” ของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมกันนี้ “ภาคีเครือข่าย” โคกหนองนาบ้านมานะ ได้นำคณะไปพาชมการเลี้ยง “ต้นไม้ประดับ” สวยงาม พื้นที่ขนาด 10 ไร่ สำหรับส่งออกทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ  และจุดสุดท้ายทางคณะได้พานายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ ไปดูสินค้าโอทอประดับครอบครัวข้าราชการเกษียณใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ “บ้านวราพร” ผ้าคลุมกล่องกระดาษทิชชุ่

นายสุทธิพงษ์ จุลเจริญ กล่าวหลังตรวจเยี่ยมว่า  รู้สึกดีใจและภูมิใจที่ครัวเรือนให้การต้อนรับอย่างอบอุ่นแบบเป็นกันเอง ตัวแม้จะเกษียนอายุราชการแล้ว ก็ยังอยากพบปะพี่น้องเครือข่ายโคกหนองนา ซึ่งตอนรับราชการอาจไม่มีเวลาพอ ตอนนี้เกษียณแล้วมีเวลา ก็จะลงพื้นที่ให้กำลังใจพี่น้องชาวโคกหนองนาแบบนี้ไปทั่วประเทศ โดยเฉพาะที่บ้านโคกหนองนาบ้านมานะ เท่าที่คุยพื้นฐานครอบครัวทำเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียงมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายายแล้ว ตอนนี้มาต่อยอดเปิดพื้นที่ให้คนมาตกปลาที่บ่อ แบ่งพื้นที่ให้ประชาชนนำสินค้ามาค้าขายได้ด้วยซึ่งถือว่าเป็นคนมีน้ำใจเกื้อกูลต่อสังคม

“ตอนนี้ผู้ใหญ่มานะบอกว่าต้องปิดตลาดและร้านชั่วคราว เนื่องจากกำลังทำถนน ไปมาไม่สะดวก ก๋วยเตี่ยวรสชาติดีมาก ในแปลงของผู้ใหญ่มานะ มีต้นไม้ใหญ่โตแล้ว มีผักสวนครัวและผลไม้เต็มไปหมด ในน้ำก็มีปลา ตอกย้ำว่าการทำโคก หนอง นา หากทำจริง อยู่ได้ ตามหลัก 4 พอ ทฤษฎีบันได 9 ขั้นในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร องค์รัชกาลที่ 9 คือ พออยู่ พอกิน พอใช้ และพอร่มเย็น และที่น่าปลื้มใจผู้ใหญ่มานะ คิดต่อยอด มีผลิตภัณฑ์ชุมชน มีภาคีเครือข่ายโคกหนองนา ซึ่งตรงนี้สำคัญมาก ทำให้มีการเกื้อกูลและสร้างรายได้ให้กับชุมชนแบบยั่งยืน..”