ว่าด้วย “ฐานานุกรม” รอคำตอบจากความสงสัย

วันที่ 7 ตุลาคม 2569  นายสำรวย นักการเรียน ป.ธ.9 อดีตรองอธิบดีกรมการศาสนา โพสต์ในเฟชส่วนตัวว่า  ผมมีคำถามถามท่านทั้งหลายว่า ในการเขียนชื่อพระที่มีตำแหน่งฐานานุกรม ระหว่างตำแหน่งกับชื่อ ต้องเว้นวรรค หรือต้องติดกัน เช่นพระใบฎีกา สำรวย หรือพระใบฎีกาสำรวย พระครูใบฎีกา สำรวย หรือพระครูใบฎีกาสำรวย

เรื่องของเรื่องเป็นอย่างนี้ครับ

ในการจัดทำประกาศผลที่เป็นทางการ มักจะมีคำถามมาตลอดเลยว่า ชื่อนี้เขียนอย่างไร ติดกันหรือไม่ติด และที่เป็นปัญหาคือชื่อพระที่มีตำแหน่งฐานานุกรม (แวะข้างทางนิดหน่อย ไปค้นหาในเว็บไซต์ ไปพบเอกสารชิ้นหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องฐานานุกรม อ่านไปได้หน่อยหนึ่ง บอกตามตรงเลยครับ ไม่รู้เรื่อง เช่น ประโยคที่ว่า “มีสมณศักดิ์ฐานานุกรม 3 ฐานานุศักดิ์คือ” ทั้งๆ ที่อยู่ในวงการอ่านแล้วยังไม่เข้าใจเลยครับ)

ฐานานุกรมคืออะไร

พจนานุกรม รถ. ระบุว่า หมายถึง ลำดับตำแหน่งยศพระสงฆ์ที่พระราชาคณะมีอำนาจตั้งสมณศักดิ์ให้ตามทำเนียบ

สรุปให้เข้าใจง่ายๆ คือ พระที่ได้รับสมณศักดิ์เป็นระดับเจ้าคุณมีสิทธิตั้งผู้ช่วยงานได้ตามที่ระบุไว้ในใบแต่งตั้ง

และปัญหาที่ผมถามท่านทั้งหลายว่า ในการเขียนท่านกับตำแหน่ง ต้องเขียนติดกันไหม ตำแหน่งที่ทั่วไปคุ้นเคยกัน และเป็นปัญหาในการเขียน มีดังนี้

พระปลัด
พระสมุห์
พระใบฎีกา
พระครูปลัด
พระครูวินัยธร
พระครูธรรมธร
พระครูสังฆรักษ์
พระครูสมุห์
พระครูใบฎีกา

ให้เขียนว่า พระปลัด สำรวย หรือ พระปลัดสำรวย

ขอหลักฐานที่ยืนยันว่า ที่เขียนเช่นนี้ เพราะระเบียบข้อนี้ กฎข้อนี้ ระบุว่าอย่างนี้ จะดีมากครับ

ได้ยินมาบ่อยแล้วครับเมื่อถามว่า เขียนอย่างไร

“เคยเขียนกันมาแบบนี้มาช้านานแล้วนะ” ครั้นซักต่อไปก็หาคำตอบให้ไม่ได้

“เขียนอย่างไรก็ได้ แล้วแต่ความเหมาะสม” ก็ยังสงสัยว่าความเหมาะสมจะเกิดขึ้นเมื่อใด

รอคำตอบอยู่นะครับ

Share:

Leave a Reply